iSHARE

Wie is de initiatiefnemer van het iSHARE-project?
Het Neutraal Logistiek Informatie Platform (NLIP), een initiatief van Topsector Logistiek, is initiatiefnemer en opdrachtgever van het iSHARE-project.

Wat is het doel van het iSHARE-project?
Het iSHARE-project leidt tot uniforme afspraken voor identificatie, authenticatie en autorisatie: een zogenaamd ‘afsprakenstelsel’. Met dit afsprakenstelsel is het straks mogelijk dat iedereen met iedereen in de logistieke sector op een simpele en gecontroleerde manier data deelt. Ook met tot dusver onbekende partijen.

NLIP wil met iSHARE belemmeringen om data te delen wegnemen, samenwerken binnen de keten stimuleren en bestaande initiatieven van digitale gegevensuitwisseling opschalen, versnellen en effectief verbinden.

Wat is een afsprakenstelsel?
Een afsprakenstelsel is een set van juridische, operationele, functionele en technische afspraken. Die afspraken leggen vast dat als een partij een bepaalde rol wil spelen hij zich aan bepaalde spelregels of afspraken moet houden. Op de naleving van de afspraken wordt toezicht gehouden.

Bij iSHARE worden de afspraken gemaakt door deelnemende partijen uit de logistieke sector.

Voorbeelden van andere afsprakenstelsels zijn: iDEAL, eHerkenning, Mastercard en Idensys.

Lees meer over afsprakenstelsels in onze publicatie over afsprakenstelsels.

Is een afsprakenstelsel niet gewoon een nieuwe standaard?
Nee. Standaarden beschrijven vaak alleen functionele en technische aspecten. iSHARE gaat verder en wil zo min mogelijk nieuwe standaarden definiëren, maar juist gebruiken wat er al is. Het iSHARE-afsprakenstelsel ontstaat door goede afspraken te maken over hoe bestaande standaarden moeten worden geïnterpreteerd en gebruikt, én deze aan te vullen met operationele en juridische afspraken.

Is een afsprakenstelsel niet een enorme papieren exercitie?
Als het bij een afsprakenstelsel bleef, misschien wel. Parallel aan het ontwikkelproces van het afsprakenstelsel lopen twee ontwikkeltrajecten. Ten eerste worden alle functionele en technische afspraken meteen omgezet in werkende software, de zogenaamde ‘referentie implementatie’ om zo de afspraken te toetsen en te verbeteren. Ten tweede worden de afspraken door de deelnemende (logistieke) partijen getoetst in verschillende ‘Proof of Concepts’ (POC's).

Wat is een Proof of Concept?
Een Proof of Concept (POC) is in dit verband een nog onvolledige uitwerking van een specifiek probleem van een organisatie. Binnen een POC wordt gekeken of iSHARE bijdraagt aan het oplossen van dat specifieke probleem. Afhankelijk van de deelnemers is een POC een (stukje van een) productierijp proces of een geïsoleerde proefopstelling.

Hoe verhoudt iSHARE zich tot bestaande oplossingen als eHerkenning en Idensys?
iSHARE wordt ontwikkeld om problemen met data delen in de logistieke sector op te lossen, maar dat wil niet zeggen dat er een volledig nieuw afsprakenstelsel wordt ontwikkeld. iSHARE hanteert als uitgangspunt dat, waar mogelijk, gebruik gemaakt wordt van reeds bestaande oplossingen. eHerkenning en Idensys worden op die manier dan ook meegenomen in het project.

Hoe internationaal is iSHARE?
iSHARE is een Nederlands initiatief, maar beperkt zich niet tot Nederland. Gezien de ambitieuze planning van het project, kiezen we voor een pragmatische aanpak waarbij we ervoor zorgen dat binnen de POC's de aansluiting met internationale partijen is geborgd. Zo betrekken we via deelnemers aan de POC's bijvoorbeeld buitenlandse community systemen in havens en vliegvelden. We borgen op deze manier dat de afspraken die we binnen iSHARE maken ook in het buitenland bruikbaar en implementeerbaar zijn.

Ook andere – lokale en internationale partijen – zijn bezig met het ontwikkelen van afspraken voor de sector. Hoe zorgen jullie ervoor dat er geen dubbel werk wordt verricht?
We kunnen met ons project niet de hele wereld afdekken, maar we zoeken wel heel nadrukkelijk de connectie met andere lokale, Europese en internationale partijen. Zo praten we bijvoorbeeld met het ministerie van Economische Zaken en helpen verschillende deelnemers ons om in onze POC’s de internationale link te bewaken. 

Daarnaast vinden we het onze verantwoordelijkheid om heel goed te kijken naar wat er al beschikbaar is, juist om te voorkomen dat we dubbel werk verrichten. Tijdens onze verkenning is duidelijk geworden dat er op het gebied van identificatie en authenticatie al veel is vastgelegd. Veel daarvan is prima herbruikbaar.

Echter, op het gebied van autorisatie is er nog veel wat we moeten ontwikkelen. 

Wat zijn de voordelen van iSHARE?
De voordelen van iSHARE zijn:

Uniform

  • Eén manier van werken en geschikt voor alle modaliteiten, grote en kleine organisaties, publieke en private partijen, vragers en aanbieders van data en hun softwareleveranciers. Daardoor schept iSHARE kansen voor efficiëntieverbeteringen, tijdswinst en kostenbesparing.

Simpel

  • Eenvoudig sector breed data delen.
  • Eenvoudig zakendoen met tot dan toe onbekenden.
  • Zekerheid over de betrouwbaarheid van partijen. 
  • Makkelijk te implementeren ‘bouwsteen’.
  • Aanvullend op bestaande oplossingen.

Gecontroleerd

  • Data eigenaren behouden ten alle tijden de controle. Zij bepalen zelf of en met wie zij welke data delen.
  • Grote betrouwbaarheid van data.

De sector Transport & Logistiek is zo divers en versnipperd. In het verleden zijn pogingen gedaan om oplossingen voor de gehele sector te ontwikkelen, helaas is dit nog niet sector breed gelukt. Waarom denken jullie dat het iSHARE-project wel een succes wordt?
De aanpak van iSHARE is erop gericht om zoveel mogelijk relevante partijen in de markt te betrekken bij het ontwikkelen van het afsprakenstelsel. Deze integrale en inclusieve aanpak is uniek en onderscheidend.

In het verleden is er altijd naar een specifieke geïsoleerde situatie gekeken, waardoor er onvoldoende rekening werd gehouden met onderlinge kruisbestuivingen.

Het iSHARE-project werkt aan het identificeren en ontwikkelen van gedeelde belangen tussen partijen. Deze aanpak leidt ertoe dat een groot deel van de sector het belang ziet van iSHARE.

iSHARE werkt alleen als er sprake is van brede adoptie in de markt. Hoe wordt deze brede adoptie bewerkstelligd?  
Het proces van het iSHARE-project is bepalend voor het succes. We ontwikkelen iSHARE samen met partijen die een afspiegeling zijn van de sector: alle modaliteiten, grote en kleinere organisaties, publieke en private partijen, vragers en aanbieders van data en hun softwareleveranciers.

Hoe ziet de fasering van iSHARE eruit?
In 2017 vindt het co-creatie proces plaats en vanaf januari 2018 is iSHARE beschikbaar voor iedereen in de sector.

We verwachten dat iSHARE allereerst zal worden geïmplementeerd bij een kopgroep van logistieke bedrijven en hun klanten. En dat het succes van deze eerste implementatie inspirerend gaat werken voor andere organisaties.

 

Nieuwe technologieën

Wat is de relatie tussen iSHARE en nieuwe technologieën?
Het iSHARE-project houdt rekening met alle bestaande en nieuwe technologieën die een rol kunnen spelen in de nabije toekomst. In het co-creatie proces (eerste helft 2017) wordt door experts bekeken welke technologieën het best kunnen worden ingezet voor welke specifieke uitdagingen.

Wat is de relatie met blockchain?
Bij blockchain is de goed vormgegeven toegang tot data cruciaal. De brede adoptie van deze technologie binnen de logistieke sector is nog niet vanzelfsprekend, maar wordt in belangrijke mate afhankelijk van het vermogen om data ter beschikking te stellen op een manier die controle geeft aan de eigenaar van de data.

Data delen met partijen waar je nu geen zaken mee doet en die tot dusver onbekend zijn, vraagt afspraken over de manier waarop data gedeeld wordt, wie welke data wanneer mag zien en hoe controle wordt gehouden. Afspraken waar iedereen zich aan houdt en toezicht op de naleving ervan. Los van de onderliggende technologische trend. Het iSHARE-project gaat in zulke afspraken voorzien.

 

Co-creatie

Wat is co-creatie?
Onder co-creatie verstaan wij een vorm van samenwerking waarbij de deelnemers invloed hebben op het resultaat. Het is van belang dat er een algemene consensus wordt bereikt waarvan de daadwerkelijke ‘afspraken’ het resultaat zijn. Deze samenwerking zal in werkgroepen plaatsvinden met ieder een verschillend onderwerp.

Waarom co-creatie?
De sector Transport & Logistiek is divers. Om ervoor te zorgen dat het afsprakenstelsel voor alle partijen in de markt bruikbaar is, is het belangrijk dat het afsprakenstelsel wordt ontwikkeld en gedragen door de sector zelf.

Wat is de rol van INNOPAY?
INNOPAY is gevraagd door het NLIP om het proces van het ontwikkelen van het afsprakenstelsel te faciliteren. Partijen uit de sector zullen onder begeleiding van INNOPAY zelf het afsprakenstelsel ontwikkelen.

Wanneer vindt co-creatie plaats?
Vanaf januari 2017 zijn de co-creatie deelnemers tweewekelijks in werkgroepen met elkaar in gesprek om afspraken te maken over identificatie, authenticatie en autorisatie. Tegelijkertijd worden de afspraken vertaald naar de zogenaamde 'referentie implementatie'. Een tool om de werking van de afspraken direct in een IT-omgeving te testen. 

De functionele en technische werkgroepen komen in eerste instantie bijeen. Aan het begin van het tweede kwartaal van 2017 starten de juridische en operationele werkgroepen.

Waarom beginnen de werkgroepen op verschillende momenten?
We moeten eerst in de functionele en technische werkgroepen het ‘wat’ en het ‘hoe’ in kaart brengen voordat we kunnen beslissen hoe deze door juridische en operationele afspraken ondersteund moeten worden.

Wat gebeurt er in de functionele en de technische werkgroep?
In de functionele werkgroep bepalen we samen met de co-creatie deelnemers welke use cases in scope zijn, hoe we deze uitwerken en wat er nodig is om hiervoor een oplossing te bieden. In de technische werkgroep leggen we vast hoe dat technisch zou moeten werken.

Wat gebeurt er in de juridische en operationele werkgroep?
In de operationele werkgroep leggen we zaken vast die te maken hebben met de praktische uitvoering van het afsprakenstelsel, bijvoorbeeld: ‘Wat doen we als de techniek even niet werkt of als een partij zich niet houdt aan de afspraken?’ De juridische werkgroep legt rollen en verantwoordelijkheden formeel vast, benoemt verantwoordelijkheden en stelt (multilaterale) overeenkomsten op.

Welk profiel hebben de mensen die deelnemen aan de werkgroepen?
Aan de werkgroepen doen inhoudelijke experts mee, dat betekent:

  • Juridische werkgroep: bedrijfsjuristen.
  • Operationele werkgroep: proces/product managers.
  • Functionele werkgroep: proces/product managers.
  • Technische werkgroep: IT-architecten, security experts.

De werkgroepen werken op basis van een startdocument. Wat is dat?
Een startdocument is een voorzet voor mogelijke juridische, operationele, functionele en technische afspraken. Het is zeker niet compleet of kloppend. Het is bedoeld om de discussies in de werkgroepen op gang te brengen.

Wat gebeurt er na afronding van de werkgroepen?
Vanaf het tweede kwartaal van 2017 wordt het werk van de werkgroepen getoetst aan de praktijk. In dit stadium worden de concept afspraken in POC's aan de praktijk getoetst.

Bovendien gaan we in de tweede helft van 2017 de beheerorganisatie inrichten en vastleggen waar organisaties aan moeten voldoen als ze een bepaalde rol willen invullen. Vanaf 1 januari 2018 zal iSHARE beschikbaar zijn voor de gehele sector.

Van wie zijn deze Proof of Concepts?
De (publieke en private) co-creatie deelnemers die in januari starten hebben zich gecommitteerd om aan het gehele co-creatie proces actief deel te nemen en in sommige gevallen een POC uit te voeren van de door hen ingediende use case. 

Wat is het doel van de Proof of Concepts?
De POC’s zijn heel belangrijk, want datgene wat is bedacht door de werkgroepen wordt dan in de praktijk getoetst. Het maakt dat we onze afspraken verder kunnen aanscherpen en verfijnen. Kortom, POC’s zorgen ervoor dat iSHARE wordt beproefd en de toets van de eerste implementatie goed doorstaat.

Zijn er voorwaarden voor deelname aan co-creatie?
Alle deelnemende organisaties:

  • Onderschrijven de visie van NLIP op data delen.
  • Ondersteunen het doel van iSHARE.
  • Hebben een concreet probleem geïdentificeerd dat iSHARE helpt oplossen (een ‘use case’).
  • Zijn bereid om mensen af te vaardigen in de werkgroepen.
  • Zijn bereid een Proof of concept te doen in de tweede helft van 2017.

Ik ben ook geïnteresseerd in deelname aan co-creatie. Kan ik nog instappen ook al is het co-creatieproces al gestart?

Het co-creatie proces is niet gebaat bij toe- en uitstroom van partijen. Het is een soort snelkookpan waarin partijen gedurende korte tijd zeer intensief met elkaar werken aan het afsprakenstelsel. Tussentijds instromen zou dit proces te veel vertragen. 

We willen de deur echter zeker niet sluiten voor andere geïnteresseerden. Want hoe meer verschillende organisaties het afsprakenstelsel beproeven, des te beter we de afspraken kunnen testen aan de praktijk. En hoe meer partijen het afsprakenstelsel direct toepassen, des te groter de kans op succesvolle sectorbrede implementatie!

Daarom zijn ook wij geïnteresseerd in organisaties die zich tussentijds melden en die daadwerkelijk aan de slag willen. Afhankelijk van de situatie, de wensen en mogelijkheden, kunnen organisaties in een soort schaduwproces de afspraken aan hun specifieke gebruikssituatie of use case toetsen. Of kan parallel aan het co-creatie proces een Proof of Concept worden ingericht. 

Wilt u weten hoe iSHARE ook uw organisatie kan helpen? Of heeft een specifieke vraag? Stuur ons dan een e-mail.